De Amerikaanse president, op zijn sloffen zijn cruciale eerste 100 dagen doorgekomen, had bedacht dat hij Nederland iets wilde geven in ruil voor de aan hem betoonde steun rondom zijn verkiezing.  En dus prijkte ons land op de lijst van belastingparadijzen. ‘Logische geste’ zou je denken, en Nederland zou ruimhartig zijn voordeel gaan doen met de wervende kracht van deze rangschikking. Te midden van landen als Ierland en Bermuda kreeg ons land het label van low-tax country. Nederland werd aangemerkt als een land met lage belastingtarieven. Perfect toch voor ons nationaal product en flankerend evenzeer electoraal prettig om zitting te hebben in een kabinet dat de credits kan incasseren voor deze fiscale geuzennaam. En dat in de huidige crisistijd, waarbij de ene tegenvaller nog niet is verwerkt, of de volgende doet zijn entree. De Staatsschuld stijgt naar griezelige hoogte, de werkloosheid stijgt snel, de werkgelegenheid daalt rap en de economische krimp loopt in de procentpunten. En dan als deus ex machina is daar het Witte Huis. Mooier kan je het toch niet verzinnen, dit door de VS uitgestippelde pad van belastingminimalisatie, met louter winnaars aan Nederlandse kant.

Maar het liep dus anders, zo weten we inmiddels. Deze keer niet een live tv-persconferentie van de minister om de niet mogelijk geachte mijlpaal met het ganse volk te delen. Evenmin bereikte ons de doorgaans zo kenmerkende van zelfvoldaanheid overlopende persberichtgeving – in geval van gunstig nieuws – van de Staatssecretaris van Financiën.

In plaats daarvan was er koortsachtig overleg met de Nederlandse Ambassade te Washington, die rechtstreeks het Witte Huis met haar verwerpelijke belastingopinie confronteerde, als zou Nederland een belastingparadijs zijn. Quod non.

Helaas ontbrak hier de moed, noem het bestuurlijke durf, om ons land als zodanig te laten optekenen. Alsof we iets te verbergen hebben. Je moet natuurlijk gewoon uitkomen voor het fiscale moois dat je in huis hebt. Er zijn hier goede arrangementen mogelijk voor multinationals, zo bleek ook toen onlangs duidelijk werd dat de grootste beursgenoteerde bedrijven er genadig afkomen als het gaat om het betalen van vennootschapsbelasting. En het fenomeen van het horizontale toezicht dat de fiscus aangaat met grote concerns, is op zijn minst opmerkelijk en draagt bij aan het milde fiscale vestigingsklimaat hier te lande.  Om nog maar te zwijgen over het feit dat je met zekere regelmaat mannen als Mick Jagger en Bono in onze hoofdstad tegen het lijf kunt lopen. Niet omdat sprake is van een optreden hunnerzijds, maar vanwege de vestiging van de Rolling Stones en U2 in Amsterdam.  Het laat zich raden dat zulks niet is omdat onze belastingwetgeving hoge belastingtarieven op royalty’s stipuleert.

Immers, als een regering accepteert dat al haar daden aan een onderzoek worden onderworpen, dan zul je zonder mankeren verslagen worden door een tegenstander die zich niet aan zo’n (fiscale) test onderwerpt. Dat zijn geen verzinsels van uw columnist, maar politiek filosoof Machiavelli kwam met deze doel heiligt de middelen duiding.

Nederland blijft liever in de luwte waar het gaat om haar fiscale aantrekkingskracht. Of dat leidt tot het gewenste resultaat – een immer aantrekkelijk vestigingsklimaat – moet betwijfeld worden. Dankzij een slip of the pen van de VS, heeft Nederland zijn fiscale momentum gehad. Inderdaad: dat is voltooid verleden tijd.